Yarım Kalmış Bir CRM Kurulumunu Devralmak: Devralma Öncesi Yapılması Gereken Denetim

18.11.26 06:14 AM By Yağmur Ece Diri

CRM projelerinin bir kısmı planlandığı gibi tamamlanmaz. Sistem kurulur, bir bölümü canlıya alınır, sonra proje bir noktada durur. Aradan aylar geçer ve şirket sistemi yeniden ele almaya karar verir. Bu noktada verilmesi gereken karar, kimin devam ettireceğinden önce şudur: mevcut kurulum üzerine devam mı edilecek, yoksa baştan mı kurulacak? Bu kararı sağlıklı vermenin tek yolu, devralmadan önce yapılan bir denetimdir.

Önce bir konuyu netleştirelim: suçlu aramak işe yaramaz

Bir CRM projesi birçok sebeple yarım kalabilir. Şirket içinde öncelikler değişir, projeyi yürüten kişi ayrılır, satın alma kararını veren yöneticinin gündemi başka bir yere kayar, ekip büyür ve ihtiyaç kurulan yapının dışına çıkar. Bunların hiçbiri olağan dışı değildir.


Devralma konuşmasının suçlu arama ile başlaması, işin en pratik olmayan açılışıdır. Çünkü denetimin amacı geçmişi değerlendirmek değil, bugünkü yapının ne kadarının kullanılabilir olduğunu tespit etmektir. Bu iki soru farklıdır ve sadece ikincisinin cevabı bir sonraki adımı belirler.

Kurulumun yarım kaldığı nasıl anlaşılır

Yarım kalmış bir kurulum her zaman belirgin değildir. Sistem açılır, kayıtlar vardır, birkaç rapor çalışır. Durumu anlamanın en pratik yolu şu dört işarete bakmaktır.


✓ Ekibin bir kısmı sisteme hiç girmiyor. Lisans alınmış ama kullanıcı aylardır oturum açmamışsa, o bölüm projeye hiç dahil olmamış demektir.


✓ Aynı bilgi hem CRM'de hem tabloda tutuluyor. Paralel kayıt, sistemin günlük işi karşılamadığının en net göstergesidir.


✓ Raporlara güvenilmiyor. Toplantıda rapordaki sayı tartışılıyorsa, veri girişi sürecin bir parçası haline gelmemiştir.


✓ Kurulumu yapan kimse kalmamış. Sistemde neyin neden böyle kurulduğunu bilen kişi yoksa, yapılan her değişiklik tahminle yapılıyordur.


Bu işaretlerin sayısı arttıkça, devralmanın bir bakım işi değil bir yeniden yapılandırma işi olma ihtimali yükselir.


Buradaki işaretlerin hiçbiri tek başına kesin sonuç vermez. Örneğin bir bölümün sisteme girmemesi, o bölümün projeye hiç dahil edilmemiş olmasından da kaynaklanabilir ve bu teknik bir sorun değildir. İşaretleri birlikte okumak, sorunun kurulumda mı yoksa devreye alma tarafında mı olduğunu ayırmanıza yardımcı olur.

Asıl soru: onarım mı, yeniden kurulum mu

Devralmada iki yol vardır ve ikisinin de maliyeti ile riski farklıdır.



Onarım yolunda mevcut yapı korunur, eksikler tamamlanır ve hatalı kurgular düzeltilir. Veri yerinde kalır, kullanıcıların alıştığı ekranlar büyük ölçüde aynı kalır. Avantajı budur. Dezavantajı, yapının temelinde bir sorun varsa onarımın o sorunu taşımaya devam etmesidir.



Yeniden kurulum yolunda yapı sıfırdan tasarlanır, veri taşınır ve eski kurgu devre dışı bırakılır. Avantajı temiz bir başlangıçtır. Dezavantajı, ekibin ikinci kez bir geçiş yaşamasıdır. İlk projede hayal kırıklığı yaşamış bir ekip için ikinci geçiş, birincisinden daha zor yönetilir.



Bu kararı belirleyen tek bir ölçüt var: veri modelinin omurgası sağlam mı? Firma, kişi, fırsat ve ürün arasındaki ilişki doğru kurulmuşsa, geri kalan her şey onarılabilir. Omurga yanlışsa, üzerine ne eklenirse eklensin sorun devam eder ve yeniden kurulum genelde daha ucuza gelir.



Bu ölçütün pratik karşılığı şudur. Omurga doğruysa yanlış kurulmuş bir rapor düzeltilir, eksik bir otomasyon eklenir, karışık bir ekran sadeleştirilir ve bunların hiçbiri mevcut veriyi riske atmaz. Omurga yanlışsa aynı işlemlerin her biri, yanlış ilişkilendirilmiş kayıtların üzerine bir katman daha ekler. İkinci durumda sistem her müdahaleden sonra kısa süre iyi görünür, sonra aynı şikayetler geri gelir.

Devralma öncesi denetimde bakılacak altı başlık

1. Veri modeli ve kayıtlar arası ilişkiler

Denetimin ilk ve en belirleyici başlığıdır. Kayıt tiplerinin birbirine nasıl bağlandığına, mükerrer kayıt durumuna ve ana alanların doluluk oranına bakılır. Burada aranan şey kusursuzluk değil, yapının mantıklı olup olmadığıdır.

2. Gerçek kullanım verisi

Kimin ne sıklıkla sisteme girdiği, hangi modüllerin kullanıldığı ve son üç ayda kaç kayıt oluşturulduğu incelenir. Bu veri, projenin hangi noktada durduğunu gösteren en dürüst kaynaktır. Toplantıda anlatılan durum ile kullanım verisi çoğu zaman birbirinden farklı çıkar.

3. Özelleştirmeler ve yazılmış kod

Özel alanlar, ekran düzenleri, iş akışları ve varsa yazılmış kod parçaları listelenir. Burada iki şeye bakılır: bu özelleştirmeler hâlâ çalışıyor mu ve hâlâ gerekli mi? Yarım kalmış projelerde sıkça görülen durum, artık kullanılmayan bir süreç için yazılmış otomasyonların arka planda çalışmaya devam etmesidir.

4. Entegrasyonlar

Hangi sistemlerin CRM'e bağlı olduğu, bu bağlantıların ne sıklıkla çalıştığı ve hata üretip üretmediği kontrol edilir. Entegrasyon denetiminde en kritik soru, hangi verinin hangi sistemde ana kaynak sayıldığıdır. Bu sınır net değilse, iki sistem birbirinin verisini sürekli eziyor olabilir.

5. Lisans, kullanıcı ve yetkiler

Kaç lisans alındığı, kaçının aktif kullanıldığı ve yetki yapısının mevcut organizasyona uyup uymadığı incelenir. Ayrılmış çalışanların kayıtlarının kime devredildiği de bu başlıkta ele alınır, çünkü sahipsiz kalan fırsatlar raporları doğrudan bozar.


Lisans tarafında sık rastlanan bir durum da, projenin durduğu dönemde alınan lisansların kullanılmadan yenilenmeye devam etmesidir. Devralma çalışmasının ilk somut çıktısı çoğu zaman bu başlıkta olur, çünkü aktif olmayan kullanıcıların tespiti hızlı yapılır ve karar şirkete aittir.

6. Kurumsal bellek

Sistemde neyin neden böyle kurulduğuna dair yazılı bir kayıt var mı? Çoğu durumda yoktur ve bu, devralmanın en çok zaman alan tarafıdır. Yazılı kayıt yoksa denetim sırasında çıkarılan envanterin kendisi, şirketin ilk kurumsal belleği haline gelir.

Denetim için neye ihtiyaç var

Devralma denetimi, şirketin uzun bir hazırlık yapmasını gerektirmez. Pratikte üç şey yeterlidir.


Birincisi sistemde yönetici seviyesinde bir inceleme erişimi. Denetim sırasında değişiklik yapılmaz, mevcut yapılandırma okunur. İkincisi, sistemi bugün kullanan birkaç kişiyle kısa görüşme. Kullanıcının sistemi nerede terk ettiğini anlatması, çoğu zaman yapılandırma ekranlarından daha hızlı sonuç verir. Üçüncüsü, varsa geçmiş proje dokümanları. Olmaması denetimi engellemez, sadece bazı kararların gerekçesini tahmin etmeyi gerektirir.


Şirket tarafında ayrıca bir konunun netleşmesi gerekir: bugünkü ihtiyaç ne? Devralma denetimi mevcut yapıyı bugünkü ihtiyaca göre değerlendirir, kurulduğu dönemin ihtiyacına göre değil. İhtiyaç tanımı net değilse denetim sonucunda çıkan tablo da yoruma açık kalır.

Denetim sonunda çıkan üç tipik senaryo

Denetim tamamlandığında tablo genelde şu üç senaryodan birine oturur.


Birinci senaryoda yapı sağlamdır, eksik olan kullanımdır. Sistem doğru kurulmuş ama ekip devreye alınmamıştır. Burada yapılacak iş teknik değil, eğitim ve süreç tarafındadır. Bu en hızlı toparlanan senaryodur.


İkinci senaryoda yapı kısmen doğrudur, belirli bölümler yeniden kurgulanmalıdır. Örneğin satış süreci doğru kurulmuş ama teklif yapısı veya raporlama tarafı eksik kalmıştır. Bu senaryoda onarım yolu tercih edilir ve iş parça parça ilerletilir.


Üçüncü senaryoda veri modelinin omurgası mevcut ihtiyaca uymamaktadır. Şirket büyümüş, iş modeli değişmiş veya kurulum baştan farklı bir varsayımla yapılmıştır. Burada yeniden kurulum konuşulur. Bu senaryoda bile mevcut sistemdeki veri ve çıkarılan envanter değerlidir, çünkü yeni kurgunun girdisi olur.

Devralma sırasında yapılmaması gerekenler

Devralmanın ilk haftalarında yapılan üç hamle, sonradan toparlanması zor sorunlar üretir.


✓ Denetim bitmeden ekrana dokunmak: Kullanıcı ekranlarını hemen değiştirmek iyi niyetli bir hamledir ama hangi alanın hangi raporu beslediği bilinmeden yapılan değişiklik mevcut raporları bozar.


✓ Kullanılmıyor görünen alanları hemen silmek: Bir alanın boş olması kullanılmadığı anlamına gelmez, dönemsel kullanılıyor olabilir. Silmeden önce pasife almak daha güvenlidir.


✓ Eski kurguyu ekibe kötülemek: Ekip o kurguyla çalışmış ve bir kısmını kendisi talep etmiştir. Devralmanın ilk mesajı geçmişin yanlışlığı olursa, ekip yeni çalışmaya da mesafeli yaklaşır.


Bu üç hamlenin ortak noktası, hepsinin hızlı ilerleme isteğinden doğmasıdır. Devralmada ilk haftalarda görünür bir şey yapma baskısı yüksektir, çünkü şirket zaten bir kez beklemiştir. Buna rağmen denetimi tamamlamadan yapılan her değişiklik, sonraki aşamada iki kez çalışmak demektir.

Cloudyflex olarak devralmada nasıl ilerliyoruz

Devralma taleplerinde ilk adımımız sistemi incelemek ve yukarıdaki altı başlığı çıkarmaktır. Bu inceleme sonunda mevcut yapının hangi bölümünün korunabileceğini, hangisinin yeniden kurgulanması gerektiğini ve hangi sırayla ilerlenmesi gerektiğini yazılı olarak paylaşırız.


Bu çalışma, Zoho tarafında mevcut bir kurulumun gözden geçirilmesi ve yeniden yapılandırılması hizmetimizin kapsamına girer. Hizmetin neyi içerdiğini, neyi içermediğini ve sürecin nasıl işlediğini optimizasyon ve yeniden yapılandırma sayfamızda ayrıntılı anlattık.


Devralma genelde tek bir hizmetle sınırlı kalmaz. Denetim sonrası eğitim, bakım veya entegrasyon tarafında da ihtiyaç çıkabilir. Hangi hizmetin hangi durumda devreye girdiğini danışmanlık ve destek hizmetleri sayfamızdan inceleyebilirsiniz.


Benzer durumlarla daha önce nasıl ilerlediğimizi merak ediyorsanız, anonimleştirilmiş proje örneklerimiz arasında devralınan ve yeniden yapılandırılan sistemlerin hikayeleri de yer alıyor.


Devralma sonrası en çok karşılaştığımız konu veri tarafındadır. Yapı düzeltildikten sonra bile veri alışkanlıkları değişmezse aynı noktaya geri dönülür, bu yüzden veri kalitesini ayrı bir başlık olarak ele almakta fayda var.

Öne Çıkanlar

• Devralma kararı kimin devam ettireceğinden önce verilmez; önce mevcut yapının ne kadarının kullanılabilir olduğu tespit edilir.


• Onarım ile yeniden kurulum arasındaki seçimi belirleyen tek ölçüt, veri modelinin omurgasının sağlam olup olmadığıdır.


• Gerçek kullanım verisi, projenin hangi noktada durduğunu gösteren en dürüst kaynaktır ve anlatılan durumdan çoğu zaman farklı çıkar.


• Denetim sonunda üç senaryo çıkar: yapı sağlam kullanım eksik, yapı kısmen doğru, omurga ihtiyaca uymuyor.


• Devralmanın ilk haftasında ekrana dokunmak, boş alanları silmek ve eski kurguyu kötülemek sonradan toparlanması zor sorunlar üretir.

Sıkça Sorulan Sorular

Devralma denetimi ne kadar sürer?


Süre, sistemin büyüklüğüne, özelleştirme sayısına ve entegrasyonların durumuna göre değişir, bu yüzden örnek süre vermiyoruz. Süreyi en çok etkileyen üç kalem şunlardır: kaç modülün aktif kullanıldığı, yazılmış özel kod bulunup bulunmadığı ve kurulumu bilen bir kişiye ulaşılıp ulaşılamadığı.


Kurulumu yapan firmayla iletişime geçmemiz gerekiyor mu?


Gerekmez. Denetim sistem üzerindeki mevcut yapılandırma ve kullanım verisi üzerinden yapılır. Kurulumu yapan tarafa ulaşılabiliyorsa bu süreci hızlandırır, çünkü bazı kararların gerekçesi sistemde görünmez. Ancak ulaşılamaması devralmanın önünde engel değildir.


Yeniden kurulum kararı verilirse mevcut verimiz ne olur?


Veri taşınır. Yeniden kurulum, verinin silinmesi anlamına gelmez, yapının yeniden tasarlanması anlamına gelir. Hangi dönemin taşınacağı ayrı bir karardır ve genelde satış ekibinin aktif olarak baktığı dönem esas alınır. Arşiv niteliğindeki kayıtlar için ayrı bir yöntem belirlenir.


Lisanslarımız başka bir firma üzerinden alınmıştı, bu bir sorun oluşturur mu?


Lisansın hangi kanaldan alındığı sistemin teknik durumunu etkilemez, dolayısıyla denetim her durumda yapılabilir. Lisans tarafındaki devir ve yenileme işlemleri ayrı bir konudur ve devralma çalışmasıyla aynı anda ele alınabilir.

Yağmur Ece Diri